İZMİR’DE TOPLU ULAŞIMDA YAPAY ZEKÂLI SÜRÜŞ ANALİZİ

İzmir Büyükşehir Belediyesi ESHOT Genel Müdürlüğü, toplu ulaşımda güvenlik, yolcu konforu ve enerji verimliliğini artırmak amacıyla geliştirdiği teknolojik sistemi sahada aktif şekilde kullanıyor. Otobüslerden alınan sürüş verileri yapay zekâ destekli algoritmalarla analiz edilirken, elde edilen sonuçlar şoförlerin eğitim ve gelişim süreçlerine yön veriyor.

Sistem sayesinde şoförlerin sürüş davranışları anlık veriler üzerinden takip ediliyor. Analizler sonucunda gelişim gerektiren alanlar belirleniyor, şoförlere ihtiyaç duydukları konularda teorik ve uygulamalı eğitim veriliyor. Eğitim sonrasında ise sürüş performansları yeniden izlenerek gelişimleri ölçülüyor.

Bu kapsamda son yedi ay içerisinde toplam 1.055 şoför, ekonomik ve güvenli sürüş eğitimine katıldı.

OTOBÜSLERDEN GELEN VERİLER ANLIK İNCELENİYOR

ESHOT’un uyguladığı sistemin temelinde otobüslerden anlık olarak alınan veriler bulunuyor. Araçların CAN bus altyapısından motor, frenleme ve sürüş verileri alınırken, konum ve diğer telemetri bilgileri de merkezi sisteme aktarılıyor.

Elde edilen veriler üzerinden hatalı hızlanma, hız ihlali, sert kalkış, riskli viraj alma ve uzun süreli rölanti gibi sürüş davranışları analiz ediliyor. Böylece şoförlerin geliştirmesi gereken alanlar somut veriler üzerinden ortaya konuluyor.

YAPAY ZEKÂ EĞİTİM SÜRECİNE YÖN VERİYOR

ESHOT personeli tarafından geliştirilen yapay zekâ destekli algoritmalar, toplanan sürüş verilerini analiz ederek şoförlerin performanslarını değerlendiriyor.

Eğitim öncesinde ve sonrasında elde edilen verilerin karşılaştırılmasıyla sürüş davranışlarındaki değişim ölçülüyor. Bu sonuçlar hem eğitim programlarının hazırlanmasında hem de eğitim sonrasındaki performans takibinde kullanılıyor.

Böylece ESHOT’ta “Ölç, analiz et, yönet ve geliştir” yaklaşımı sürekli işleyen bir sisteme dönüştürülüyor.

EĞİTİM PROGRAMI ÜÇ AŞAMADAN OLUŞUYOR

Sürüş Teknikleri Eğitim Merkezi’nde uygulanan program üç aşamalı olarak yürütülüyor.

İlk aşamada şoförlerin sürüş davranışları herhangi bir yönlendirme yapılmadan gözlemleniyor. Ardından elde edilen veriler doğrultusunda gelişim alanlarına yönelik teorik ve uygulamalı eğitim gerçekleştiriliyor.

Eğitimlerde güvenli ve ekonomik sürüş tekniklerinin yanı sıra doğru hızlanma ve yavaşlama, fren ve retarder kullanımı, enerji verimliliği, yolcu konforu ve çevreci sürüş başlıkları ele alınıyor.

Son aşamada ise şoförler yeniden direksiyon başına geçiyor. Eğitim sırasında aktarılan tekniklerin gerçek sürüş davranışlarına ne ölçüde yansıdığı uygulamalı olarak değerlendiriliyor.

EĞİTİM SONRASI ÜÇ AY YAKIN TAKİP

ESHOT’un uygulamasında eğitimle birlikte süreç sona ermiyor. Eğitime katılan şoförlerin sürüş performansları, eğitim sonrasındaki ilk üç ay boyunca yapay zekâ destekli algoritmalar aracılığıyla yoğun şekilde takip ediliyor.

Eğitim öncesi ve sonrası veriler karşılaştırılarak hangi alanlarda gelişim sağlandığı, hangi konularda ise iyileştirmeye ihtiyaç duyulduğu belirleniyor. Bu sonuçlar doğrultusunda eğitim içerikleri de yeniden değerlendiriliyor.

Üç aylık yoğun takip döneminin ardından şoförlerin sürüş verileri sistem üzerinden izlenmeye devam ediyor.

HEDEF GÜVENLİK VE KAYNAK VERİMLİLİĞİ

ESHOT, sistem aracılığıyla ani ve hatalı sürüş davranışlarının azaltılmasını, yolcu konforunun yükseltilmesini ve yakıt ile enerjinin daha verimli kullanılmasını hedefliyor.

Doğru sürüş tekniklerinin yaygınlaştırılmasıyla araçların mekanik aksamlarının korunması, bakım maliyetlerinin ve karbon salımının azaltılması da amaçlanıyor.

Yapay zekâ destekli analizlerin eğitim süreçlerine dahil edilmesiyle ESHOT’ta sürüş güvenliği, yolcu konforu ve kaynak verimliliği aynı sistem içerisinde takip ediliyor.