BALIKESİR’İN 2030 HEDEFİ: SERA GAZI EMİSYONLARINDA YÜZDE 40 AZALMA

Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 kapsamında İLBANK tarafından düzenlenen “Kanıta Dayalı Kentsel Dayanıklılık: Veri ve Planlamadan İklim Eylemine” başlıklı oturumda kentin iklim politikalarını ve çevre yatırımlarını anlattı. UCLG-MEWA İklim Elçisi ve Marmara Belediyeler Birliği Başkanı sıfatlarıyla da oturumda yer alan Akın, Balıkesir’in sera gazı emisyonlarını 2030 yılına kadar yüzde 40 azaltmayı, 2050 yılında ise karbon nötr olmayı hedeflediğini açıkladı. İklim kriziyle mücadelede belediyelerin uluslararası finans kuruluşlarıyla daha güçlü ilişkiler kurması gerektiğini de vurguladı.

Dünyanın önemli iklim organizasyonları arasında bulunan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı (COP31), Antalya’da başladı. Konferans kapsamında Mavi Bölge’de İLBANK tarafından gerçekleştirilen oturumun moderatörlüğünü Marmara Belediyeler Birliği Genel Sekreteri Mehmet Cemil Arslan üstlendi. Programa Ahmet Akın’ın yanı sıra Gebze Belediye Başkanı Zinnur Büyükgöz, ICLEI Sürdürülebilir Finans Küresel Koordinatörü Meggan Spires ve CDP Şehirler, Eyaletler ve Bölgeler Kıdemli Müdürü Emilie Becault katıldı.

“SERA GAZI EMİSYONLARIMIZI 2030 YILINA KADAR YÜZDE 40 AZALTACAĞIZ”

İklim hedeflerine ulaşmanın yalnızca strateji ve eylem planları hazırlamakla sınırlı kalamayacağını belirten Başkan Akın, bu hedeflerin uygulanabilir projelere ve ölçülebilir sonuçlara dönüştürülmesi gerektiğini ifade etti. Şehirlerin coğrafi, ekonomik ve çevresel özelliklerinin yanı sıra karşı karşıya oldukları iklim risklerinin de doğru analiz edilmesinin önemine değinen Akın, Balıkesir’in farklı iklim tehditlerini aynı anda yaşadığını söyledi.

Marmara ve Ege denizlerine kıyısı bulunan Balıkesir’in geniş coğrafyası, tarımsal üretimi, hayvancılığı, ormanları, su kaynakları ve yerel ekonomisi nedeniyle bütüncül bir yönetim yaklaşımına ihtiyaç duyduğunu kaydeden Akın, Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı’nı (SECAP) hazırladıklarını belirtti. Başkan Akın, “Öncelikle şehirlerimizi iyi tanımamız; coğrafi, ekonomik ve çevresel özelliklerini, iklim risklerini ve ihtiyaçlarını doğru analiz etmemiz gerekiyor. Çünkü her kentin iklim değişikliğinden etkilenme biçimi farklı. Dolayısıyla çözümler de farklı oluyor. Balıkesir; Marmara ve Ege Denizi’ne kıyısı olan, çok geniş coğrafyası, tarımı, hayvancılığı, ormanları, su kaynakları ve güçlü yerel ekonomisiyle çok farklı iklim risklerini aynı anda yaşayan bir şehrimiz. Bu nedenle bütüncül bir yönetim anlayışı sürdürüyoruz. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi olarak bu anlayışla Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planımızı (SECAP) hazırladık. Sera gazı emisyonlarımızı 2030 yılına kadar yüzde 40 azaltacak ve 2050 yılında karbon nötr olacağız. Bu süreçte mevcut plan ve projeleri değerlendirdik. Bu hedefleri kâğıt üzerinde bırakmamak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz ve projeler geliştiriyoruz. Atık eşittir değer diyoruz ve enerji üretiyor, mekanik ayırma tesisimizde atıkları yeniden ekonomiye kazandırıyoruz. Ayrıca “Sağlıklı Tarım Sıfır Atık Temiz Balıkesir” projemizle tarımsal ve zirai atıkların kırsal mahallelerimizde ayrı toplanmasını sağlıyoruz.” şeklinde konuştu.

“EKOKASABA’YI HAYATA GEÇİRİYORUZ”

Su kaynaklarının korunması, kayıp ve kaçakların önlenmesi ile arıtma altyapısının geliştirilmesi için BASKİ aracılığıyla yatırımlar gerçekleştirdiklerini aktaran Akın, Marmara Adası’nda deniz suyunu içme suyuna dönüştüren bir arıtma tesisinin bulunduğunu söyledi. İlçelerdeki içme suyu şebekelerinin yenilendiğini ve su kayıplarını azaltmaya yönelik çalışmalar yürütüldüğünü belirten Akın, Balıkesir’in mevsimsel nüfus değişimine de dikkat çekti.

Akın, “Marmara Adası’ndaki deniz suyu arıtma tesisiyle deniz suyunu içme suyuna dönüştürüyoruz. Ayrıca tüm ilçelerimizde içme suyu şebekelerini yeniliyor, kaçakları azaltıyoruz. Yaz ve kış nüfusumuz birbirinden çok farklı. Kışın 1,5 milyon olan nüfusumuz, yazın 4 milyona çıkıyor. Rüzgâr enerjisinde 1.467 MW kurulu güce sahibiz ve belediyemize ait gölet üzerinde projelendirdiğimiz Yüzer Güneş Enerjisi Santralimizle Türkiye’de bir ilk olan “Ekokasaba” projemizi hayata geçiriyoruz. İklim değişikliğine uyum kapsamında afet risklerinin azaltılması, yeşil alanların artırılması ve doğa temelli çözümler de önceliklerimiz arasında. Afet Koordinasyon Merkezimizle koordinasyonu ve müdahale kapasitemizi güçlendiriyoruz. Yoğun sulama gerektiren alanlarda kuraklığa dayanıklı bitki türlerini tercih ediyoruz. “Çevre Eğitim ve Bilim Merkezi”mizde çocuklarımıza su tasarrufu, biyolojik çeşitlilik, orman ve toprak ekosistemleri ile sürdürülebilir yaşamı anlatan eğitimler veriyoruz.” şeklinde konuştu.

“FİNANS KURULUŞLARIYLA İŞ BİRLİKLERİ GELİŞTİRİLMELİ”

İklim projelerinin hayata geçirilmesinde finansman kaynaklarının ve kurumlar arası koordinasyonun belirleyici olduğunu dile getiren Başkan Akın, belediyelerin uluslararası finans kuruluşlarıyla daha fazla ortaklık geliştirmesi gerektiğini kaydetti. Büyükşehir belediyelerinin belirli bir kurumsal kapasiteye sahip olduğunu ancak iklim değişikliğinin çok yönlü etkileri nedeniyle farklı uzmanlık alanlarından destek alınmasının da önem taşıdığını belirtti.

Balıkesir’in öncelikli yatırım başlıklarını su arz güvenliği, şebekelerdeki kayıp ve kaçakların azaltılması, atık su arıtma tesislerinin geliştirilmesi, yenilenebilir enerji yatırımları ve afetlere dayanıklı altyapı olarak sıralayan Akın, bu alanlarda finansman ve teknik destek ihtiyacının bulunduğunu ifade etti. İLBANK öncülüğündeki Fransız Kalkınma Ajansı’nın da bu süreçte önemli paydaşlar arasında yer aldığını belirten Akın, toplumun iklim politikalarına katılımının da kurumsal iş birlikleri kadar değer taşıdığını söyledi.

Akın, “Finansman, belediyeler açısından en önemli konulardan biri. Bu nedenle belediyelerin finansal kapasitelerinin güçlendirilmesi ve uluslararası finans kuruluşlarıyla iş birliklerinin geliştirilmesi büyük önem taşıyor. Büyükşehir belediyeleri olarak belirli bir kurumsal kapasiteye sahibiz. Ancak iklim değişikliğinin çok boyutlu yapısı nedeniyle bizim de farklı uzmanlıklardan yararlanmaya ve yeni iş birlikleri geliştirmeye ihtiyacımız oluyor. Balıkesir özelinde baktığımızda ise su arz güvenliği, su kayıp ve kaçaklarının azaltılması, atık su arıtma altyapısının geliştirilmesi, yenilenebilir enerji yatırımları ve afetlere karşı dirençli altyapının oluşturulması öncelikli yatırım alanlarımız arasında yer alıyor. Bu yatırımları hayata geçirebilmek için İLBANK öncülüğündeki Fransız Kalkınma Ajansı da bu anlamda önemli paydaşlarımız arasında yer alıyor. Diğer yandan iklim politikalarının başarıya ulaşması için kurumlar arası iş birlikleri kadar toplumun sürece katılımı da büyük önem taşıyor.” diye konuştu.

“HEDEFİMİZ, DAHA HAZIRLIKLI, DİRENÇLİ VE YAŞANABİLİR BİR BALIKESİR”

İklim değişikliğinin etkilerinin toplumdaki tüm kesimler üzerinde aynı şekilde hissedilmediğini belirten Akın, özellikle kadınlar, çocuklar, yaşlılar, engelliler ve ekonomik açıdan kırılgan grupların ihtiyaçlarının planlama aşamasından uygulamaya kadar dikkate alınması gerektiğini söyledi. Kentlerin iklim karşısındaki dayanıklılığının yalnızca altyapı yatırımlarıyla sağlanamayacağını vurgulayan Akın, toplumsal katılım, dayanışma ve ortak sorumluluğun da sürecin temel unsurları olduğunu ifade etti.

Başkan Akın, “Kadınların, çocukların, yaşlıların, engellilerin ve ekonomik açıdan kırılgan grupların ihtiyaçlarını hem planlama hem de uygulama süreçlerinde dikkate almamız gerekiyor. Kentlerimizin iklim dirençliliğini yalnızca altyapı yatırımlarıyla değil, toplumsal katılım, dayanışma ve ortak sorumlulukla güçlendirebileceğimize inanıyoruz. Bu noktada Balıkesir Büyükşehir Belediyesi olarak hedefimiz; kararlılıkla, doğru veriye dayalı planlama, ihtiyaçlara göre belirlenmiş yatırımlar, güçlü iş birlikleri ve sürdürülebilir finansmanla daha hazırlıklı, daha dirençli ve daha yaşanabilir bir Balıkesir oluşturmaktır.” dedi.

“İKLİM EYLEMLERİNİ, BELEDİYELERİN TÜM ÇALIŞMALARININ BİR PARÇASI HALİNE GETİRMELİYİZ”

İklim değişikliğiyle mücadelenin belediyelerin yalnızca çevre alanındaki faaliyetleriyle sınırlı tutulmaması gerektiğini dile getiren Akın, ulaşım, enerji, su yönetimi, tarım, altyapı ve şehir planlaması gibi hizmetlerin tamamında iklim hedeflerinin gözetilmesi gerektiğini belirtti. Bu hedeflerin stratejik planlara ve yatırım programlarına dahil edilmesinin yanı sıra düzenli izleme, değerlendirme, raporlama ve ölçüm sistemlerinin kurulmasının önemine değindi.

Merkezi yönetim ile yerel yönetimlerin ortak hedefler doğrultusunda hareket etmesi gerektiğini ifade eden Akın, belediyelerin politika geliştirme ve karar alma süreçlerinde de aktif rol üstlenmesi gerektiğini söyledi. İklim sorunlarının idari sınırları aşan niteliğine dikkat çeken Akın, su havzaları, denizler, tarımsal üretim sahaları ve ekolojik sistemler için bölgesel iş birliğinin önemini vurguladı.

Akın, “Öncelikle iklim eylemlerini belediyelerimizin bütün çalışmalarının bir parçası hâline getirmemiz gerekiyor. Çünkü iklim değişikliği yalnızca çevreyle ilgili bir konu değil. Ulaşımdan enerjiye, su yönetiminden tarıma, altyapıdan şehir planlamasına kadar pek çok hizmet alanını doğrudan ilgilendiriyor. Dolayısıyla iklim hedeflerinin belediyelerimizin stratejik planlarıyla ve yatırım programlarıyla ilişkilendirilmesi çok önemli. Bunun yanında düzenli izleme, değerlendirme, raporlama ve ölçme mekanizmalarına ihtiyacımız var. İklim değişikliğiyle mücadele, farklı yönetim kademelerinin birlikte hareket etmesini de gerektiriyor. Merkezi yönetim ile yerel yönetimlerin aynı hedef doğrultusunda hareket etmesi bu nedenle büyük önem taşıyor. Belediyelerin yalnızca uygulayıcı değil, aynı zamanda karar alma ve politika geliştirme süreçlerinin de aktif bir paydaşı olması gerekiyor. İklim değişikliği, idari sınırları aşan bir sorun. Su havzaları, denizler, tarımsal üretim alanları ve ekolojik sistemler belediye sınırlarına göre hareket etmiyor. Bölgesel ölçekte iş birliği ve birlikte hareket etmek çok önemli. Bu noktada belediye birliklerinin ve şehir ağlarının önemli bir rol üstlenebileceğine inanıyoruz. Her şehrin iklim riskleri ve ihtiyaçları farklı olsa da karşılaştığımız sorunların önemli bir bölümü ortak.”

AKIN’DAN İŞ BİRLİĞİ ÇAĞRISI

Marmara Belediyeler Birliği bünyesinde yürütülen çalışmaların belediyeler arasında ortak hedefler oluşturulmasına ve bilgi paylaşımına katkı sunduğunu belirten Akın, Marmara Denizi Eylem Planı, İklim Nötr Şehirler Ağı ve İklim ve Enerji için Belediye Başkanları Sözleşmesi kapsamındaki faaliyetlere değindi. Yerel yönetimler arasındaki dayanışmanın uluslararası düzeyde de güçlendirilmesi gerektiğini kaydeden Akın, ICLEI, CDP ve UCLG gibi kuruluşların teknik bilgi, kapasite geliştirme ve deneyim aktarımı bakımından önemli imkanlar sunduğunu ifade etti.

Bu yapıların yalnızca toplantı ve bilgi paylaşımıyla sınırlı kalmaması, belediyelerin ortak proje geliştirebildiği, teknik uzmanlığa erişebildiği ve finansman kuruluşlarıyla doğrudan buluşabildiği platformlara dönüşmesi gerektiğini vurgulayan Akın, COP31 gündemindeki Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansmanı İnisiyatifi’ne (SURFF) de dikkat çekti. Söz konusu girişimin, belediyelerin iklim eylem planlarında belirledikleri yatırım önceliklerini ulusal ve uluslararası finansman imkanlarıyla buluşturabileceğini söyledi.

Akın, “ICLEI, CDP ve UCLG gibi kuruluşlar, belediyelere teknik bilgi, kapasite geliştirme ve uluslararası deneyim paylaşımı açısından önemli fırsatlar sunuyor. Ancak bu platformların yalnızca toplantı ve deneyim paylaşımıyla değil; belediyelerin ortak projeler geliştirdiği, teknik uzmanlığa eriştiği, finansman kuruluşlarıyla buluştuğu ve somut iş birlikleri kurduğu mekanizmalara dönüşmesini önemsiyoruz. Özellikle proje geliştirme, teknik destek, başarılı uygulamaların diğer kentlere aktarılması ve belediyeler arasında sürdürülebilir bir dayanışma ağı oluşturulması büyük önem taşıyor. Bu çerçevede COP31 sürecinde gündeme gelen Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansmanı İnisiyatifi’ni, yani SURFF’ü çok önemli bir fırsat olarak görüyoruz. SURFF, belediyelerin iklim eylem planlarında belirlediği yatırım öncelikleri ile ulusal ve uluslararası finansman olanakları açısından bizim için büyük bir fırsattır. Marmara Belediyeler Birliği olarak bu amaçla hizmet veriyoruz. Marmara Denizi Eylem Planı, İklim Nötr Şehirler Ağı ve İklim ve Enerji için Belediye Başkanları Sözleşmesi kapsamındaki çalışmalarımızla belediyeler arasında ortak hedefler geliştirilmesini, bilgi paylaşımını ve deneyim aktarımını destekliyoruz. Ayrıca ilişkilerin uluslararası ölçekte de güçlendirilmesi gerekir. ICLEI, CDP ve UCLG gibi kuruluşlar, belediyelere teknik bilgi, kapasite geliştirme ve uluslararası deneyim paylaşımı açısından önemli fırsatlar sunuyor. Bu çerçevede COP31 sürecinde gündeme gelen Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansmanı İnisiyatifi’ni, yani SURFF’ü çok önemli bir fırsat olarak görüyoruz. SURFF, belediyelerin iklim eylem planlarında belirlediği yatırım öncelikleri ile ulusal ve uluslararası finansman olanakları açısından bizim için büyük bir fırsattır.” ifadelerini kullandı.