FIRSAT VE İMKANLARI YENİDEN TANIMLAMAK

Eğitim, yaşadığımız pandemi nedeniyle okulların duvarlarını aşmış, dijital duvarlar arasına sıkışmıştır. Pandemi öncesinde dezavantajlı bölgelerde bulunan okulların geliştirilmesi, eğitim kalitesinin yükseltilerek fırsat ve imkân eşitliğinin artırılması hedeflenmekteyken, çevrimiçi eğitimlerle durum değişmiştir. Her kaos kendi düzenini oluşturur. Önemli olan bu kaostan kazançlı çıkacak sistemi kurabilmektir. Hepimiz dünyaya gözlerimizi bazı yeteneklerimizle açarız. Bu yetenekleri geliştirmek için sınırları aşmak, çocuklara fırsat ve imkân eşitliği sağlamakla olacaktır. Yozgat’ın Curali köyünde doğan, buradaki birleştirilmiş sınıfta zorluluklarla okuyup, kodlamayı kendi çabası ile kâğıt üzerinde öğrenen,13 yaşında bilgisayar ve internet imkânına kavuştuğunda kendini bu alanda geliştirip “Ancha Space Uzay Teknolojileri Ekibi”ne dâhil olan, “Elif Eda Güneş” fırsat ve imkân eşitliğine güzel bir örnektir.

***

Profösör Sugata Mitra, Yeni Delhi’nin sosyo ekonomik açıdan gelir seviyesi düşük bir yerleşim yerinde yaptığı deneyde, yaklaşık yerden bir metre yükseklikteki duvarın içine bir bilgisayar koydu. İngilizce bilmeyen ve okula nadiren giden mahalledeki çocuklar, daha önce bir bilgisayar görmemişler ve internetin ne olduğunu bilmiyorlardı. Bilgisayara hızlı bir internet bağlantısı kurulup bilgisayar çalışır vaziyette bırakıldı. Çocuklar, bir buçuk ay gibi kısa sürede bilgisayarı kullanmayı, içindeki oyunları oynamayı öğrenmişlerdi. Yaptığı çalışmayı genişletmek için bu sefer Hindistan’da aynı sistemi kurup Telugu aksanıyla İngilizce konuşan çocuklara, konuşmayı yazıya çeviren bir program vermişti. İki ay sonra çocukların kullandığı aksanları, programın İngiliz aksanının aynısıydı. Mitra, buna benzer deneyler yaptı ve sonucunda “Çocuklar meraklı ise imkân verildiği takdirde kendi kendilerine öğrenirler.” iddiasını ortaya koydu.

***

İnsanoğlunun yaptığı işlerdeki başarısı, bir şeyi anlama isteği, merak arzusundan kaynaklanır. Merak, yanında öğrenmeyi ve başarıyı getirir.  Eğitimin anahtarı öğretimin niceliği değil, niteliğidir. Bu niteliği ise öğretimdeki tüm faktörlerin dışında, öğrencilerin merak etmesini sağlayarak onları öğrenmeye teşvik edecek öğretmenler, onların destekçisi ebeveynlerdir.

***

Ülkemizde bu süreçte öğretmenlerin canla başla çalıştığı, ebeveynlerinin desteğini görmekle birlikte sosyo-ekonomik düzeyi düşük ailelerin çocuklarının gerekli araçları alamamaları, internet erişimine ulaşamadıkları; bu nedenle de bilgiye erişme, canlı derslere katılamama sorunu ortaya çıkmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından EBA TV yayınlarını sürdürmekle birlikte tablet dağıtımı gerçekleştirilmiş, imkânı olan okullarda “EBA noktaları” oluşturulmuştur. Tablet ve internete ulaşımı olmayan, dezavantajlı durumda olan, bu noktalara ulaşamayan çocuklarımız mevcuttur. Amacımız fırsat ve imkân eşitliğini sunmaksa öğrencilerin merak ettiklerini, öğrenmeleri için araç ve internet ulaşımını sağlamak zorundayız. Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanı Mansur Yavaş tarafından, 928 köye ücretsiz internet erişiminin sağlanması çalışması, Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem tarafından kırsal kesimlerde kablosuz internet istasyonları kurması, Bağcılar Belediye Başkanı Lokman Çağırıcı’nın çalışmaları ile tablet dağıtımı; yerinde, güzel örnekler olup yapılan çalışmalarda tablet ve internetin birlikte verilmesi yerinde olacaktır. Yerel yönetimlerimiz, öğretmenlerle işbirliği yaparak öğrencileri heyecanlandıracak dijital materyalleri birlikte hazırlayacakları stüdyolar kurabilirler.

Çocuklarımızın meraklarını çekmemiz gereken bir diğer nokta ise yaşam becerilerini (Ayakkabı bağcığı bağlamak, düğme dikmek,  dikiş dikmek, maketler yapmak, yemek yapmak, temizlik yapmak.) öğrenmelerini sağlamaktır. Ailelerin sorumluluk vermekten kaçındığı ya da çocuklarla birlikte becerilerin geliştirilmesinin zaman aldığı için fırsat ve imkân sağlanmadığı bu alan, Avrupa’daki ülkelerin öğretim programlarında yer almaktadır. Ebeveynlerimiz; canlı derslerle yorulan çocuklarını dinlendirecek, becerilerinin gelişmesini sağlayacak etkinlikleri yapmaları ve sınıf arkadaşları ile paylaşarak karşılıklı öğrenmeyi sağlamış olacaklardır. Öğretmenlerimiz, çevrimiçi derslerini bu becerilerle ilişkilendirip işleyebilirler. Belediyeler, yaşam becerileri ile ilgili farkındalık oluşturmak için “spot filmler” çekip, şehirdeki reklam panolarına “yaşam becerileri ile ilgili çalışmalar” yapabilirler.

***

Merak, aynı zamanda keşifleri harekete geçirir. Bu süreçte, “merakla” öğrencileri yeni şeyleri keşfetmeye yöneltmek mümkündür. Belediyeler, öğrencilerin evde geliştireceği tasarımını yaptıkları “inovatif ürünlerle” ya da “yeni keşiflerle” ilgili yarışma düzenleyip, sonucunda başarılı olanların çalışmalarını hayata geçirilmesi için maddi destek sunabilirler.

Hz Mevlana’nın “Kanat vardır, doğanı padişaha götürür; kanat vardır, kuzgunu leşe götürür.” İfadesiyle öğrencilerimize fırsat ve imkân eşitliğini sunarak iyi bir geleceğe taşıyacak kanatlarının olmasını sağlamak bizlerin elindedir.